Pasywne inwestowanie w Polsce przestało być niszą. Coraz więcej inwestorów detalicznych szuka prostych narzędzi, które pozwolą jednym zleceniem kupić „cały rynek”, zamiast wybierać pojedyncze spółki. Na tę potrzebę odpowiada debiut na warszawskiej giełdzie certyfikatów strukturyzowanych typu Tracker emitowanych przez ING, instrumentów bez dźwigni, które odwzorowują notowania wybranych indeksów lub koszyków aktywów. Dla wielu osób będzie to pierwsze zetknięcie z certyfikatem, który zachowuje się niemal jak ETF, ale prawnie jest czymś zupełnie innym.
Czym jest certyfikat Tracker i jak działa
Certyfikat Tracker to papier wartościowy notowany na GPW, którego cena podąża za instrumentem bazowym w stosunku zbliżonym do 1:1 (z uwzględnieniem tzw. mnożnika, np. 1/10 wartości indeksu). Kupujesz go tak samo jak akcję, przez zwykłe konto maklerskie, składając zlecenie na sesji. Nie ma tu dźwigni, nie ma depozytu zabezpieczającego, nie ma terminu wygaśnięcia w sensie znanym z opcji. Jeśli indeks bazowy rośnie o 5%, wartość certyfikatu powinna wzrosnąć o zbliżone 5%.
Kluczowa różnica wobec ETF-a jest jednak fundamentalna. ETF to fundusz inwestycyjny, posiada realny portfel aktywów (akcji, obligacji), który jest majątkiem wydzielonym. Certyfikat to dłużne zobowiązanie emitenta, czyli w tym przypadku banku. Nie stoją za nim akcje zapisane na Twoje nazwisko, tylko obietnica wypłaty kwoty zależnej od notowań indeksu.
Ryzyko emitenta, to trzeba zrozumieć zanim klikniesz „kup”
Z powyższego wynika najważniejsze ryzyko certyfikatów: ryzyko kredytowe emitenta. Gdyby instytucja wystawiająca certyfikat popadła w poważne kłopoty finansowe, inwestor staje się jej wierzycielem, a wartość indeksu przestaje mieć decydujące znaczenie. W przypadku ETF-a taki scenariusz nie występuje w tej formie, bo aktywa funduszu są oddzielone od majątku towarzystwa.
W praktyce, przy dużym banku o wysokim ratingu, prawdopodobieństwo takiego zdarzenia jest niskie, ale nie zerowe, o czym rynek przypominał sobie boleśnie w 2008 roku. Drugie istotne ryzyko to płynność. Obrót certyfikatami opiera się na animatorze, czyli podmiocie kwotującym ceny kupna i sprzedaży. Jeśli animator zawęża spready, jest dobrze. Jeśli w momencie paniki rynkowej spread się rozjeżdża, koszt wyjścia z pozycji rośnie.
Warto też pamiętać o dwóch drobniejszych kwestiach:
- Ryzyko walutowe, jeśli indeks bazowy jest notowany w innej walucie, a certyfikat w złotych, wynik zależy także od kursu (chyba że produkt jest zabezpieczony, tzw. quanto).
- Sposób traktowania dywidend, część certyfikatów odwzorowuje indeks cenowy (bez dywidend), część indeks dochodowy. To potrafi zrobić różnicę kilku procent rocznie w długim terminie.
Opłaty: gdzie naprawdę leżą koszty
Certyfikaty zwykle nie mają klasycznej opłaty za zarządzanie widocznej jak w funduszu, ale koszt i tak istnieje, jest po prostu wbudowany w konstrukcję produktu. Najczęściej przyjmuje formę rocznej opłaty naliczanej od wartości certyfikatu i pomniejszającej jego wycenę. Do tego dochodzą:
- prowizja maklerska przy kupnie i sprzedaży (jak przy akcjach),
- spread animatora, czyli różnica między ceną kupna a sprzedaży,
- ewentualna różnica kursowa przy instrumentach zagranicznych.
Zanim porównasz certyfikat z ETF-em, znajdź te dane w warunkach emisji i dokumencie KID. Porównywanie „ETF ma 0,2% rocznie, a certyfikat nic” jest błędem, opłata w certyfikacie zwykle po prostu nie rzuca się w oczy.
Kiedy Tracker ma sens w portfelu
Certyfikaty indeksowe bywają wygodne wtedy, gdy dany rynek lub aktywo jest trudno dostępne przez ETF-y notowane na GPW, a nie chcesz otwierać konta u zagranicznego brokera. Bywają też prostsze podatkowo, rozliczasz je w PIT-38 na podstawie PIT-8C od polskiego biura maklerskiego, bez samodzielnego przeliczania kursów walut. Do tego mieszczą się w limitach IKE i IKZE, jeśli dane konto na nie pozwala.
Jeśli natomiast budujesz szkielet długoterminowego portfela, fundament złożony z szerokiego rynku akcji, warto świadomie zdecydować, czy chcesz w tej roli instrument obarczony ryzykiem emitenta. Wielu inwestorów traktuje certyfikaty jako uzupełnienie, a nie rdzeń portfela.
Podsumowanie
Certyfikaty Tracker to realne poszerzenie oferty dla polskiego inwestora detalicznego: prosta ekspozycja na indeks, zwykłe konto maklerskie, brak dźwigni. Ale „prawie ETF” to nie ETF. Sprawdź emitenta, mnożnik, walutę, traktowanie dywidend i realną roczną opłatę, te pięć rzeczy decyduje, czy produkt jest dla Ciebie tani, czy tylko tak wygląda.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi rekomendacji ani doradztwa inwestycyjnego. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości kapitału.
Codzienny skrót na Telegramie
Najważniejsze newsy dnia w 60 sekund. Bez spamu.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej, rekomendacji ani oferty w rozumieniu przepisów prawa. Inwestowanie w kryptowaluty i instrumenty finansowe wiąże się z ryzykiem, włącznie z utratą całości zainwestowanych środków.
