Początek października przyniósł wyraźne osłabienie złotego, a kurs franka szwajcarskiego (CHF/PLN) wrócił w rejon 4,72 zł, czyli na poziomy notowane ostatnio wiele miesięcy temu. Dla kredytobiorców ze zobowiązaniami w CHF oznacza to wyższą ratę w przeliczeniu na złote, a dla inwestorów detalicznych, sygnał, żeby jeszcze raz przyjrzeć się ryzyku walutowemu w swoim portfelu.
Skąd nagły wzrost notowań franka
Kurs walutowy to zawsze historia dwóch stron. Po jednej mamy franka, który od dekad pełni rolę waluty bezpiecznej przystani (ang. safe haven). Gdy na świecie rośnie niepewność, geopolityczna, gospodarcza czy związana z polityką handlową, kapitał płynie do CHF, bo Szwajcaria kojarzy się z niską inflacją, stabilnymi instytucjami i przewidywalnym bankiem centralnym. Efekt: frank drożeje wobec niemal wszystkich walut.
Po drugiej stronie jest złoty, zaliczany do walut rynków wschodzących. Te zachowują się odwrotnie: w okresach spokoju zyskują, w okresach nerwowości tracą jako pierwsze. Na osłabienie PLN nakładają się dodatkowo czynniki lokalne:
- Oczekiwania na obniżki stóp procentowych w Polsce, niższe stopy zmniejszają atrakcyjność złotego dla kapitału szukającego odsetek.
- Zawężenie różnicy w rentownościach między polskim a zagranicznym długiem.
- Realizacja zysków po wcześniejszym, bardzo silnym okresie dla złotego, wielu inwestorów zamykało zyskowne pozycje.
Ruch z okolic 4,60 do 4,72 zł to ok. 2,5 proc. Na rynku akcji byłby to zwykły dzień, na rynku walutowym to już zauważalna zmiana, bo kursy głównych par rzadko ruszają się o tyle w krótkim czasie.
SARON, czyli druga połowa kosztu kredytu
Rata kredytu we frankach zależy od dwóch rzeczy: kursu CHF/PLN oraz oprocentowania. To drugie opiera się dziś na wskaźniku SARON (Swiss Average Rate Overnight), który w 2022 roku zastąpił wycofany LIBOR CHF. SARON wylicza się na podstawie rzeczywistych transakcji overnight na szwajcarskim rynku międzybankowym, więc jest trudniejszy do manipulacji niż dawne stawki deklaratywne.
Kluczowa różnica praktyczna: SARON jest wskaźnikiem składanym wstecz, bank wylicza oprocentowanie za okres, który już minął, a nie prognozuje go z góry. Dlatego zmiany stóp Szwajcarskiego Banku Narodowego przekładają się na raty z opóźnieniem.
Dla kredytobiorców ostatnie lata były pod tym względem łaskawe. SNB, walcząc z silnym frankiem i niską inflacją, sprowadził stopę referencyjną do zera. Niski SARON częściowo neutralizuje efekt drogiego franka. Ale uwaga: to działa też w drugą stronę. Gdyby SNB zaczął podnosić stopy, kredytobiorcy dostaliby podwójne uderzenie, wyższy kurs i wyższe oprocentowanie naraz.
Jak podejść do ryzyka walutowego
Kilka zasad, które mają zastosowanie niezależnie od tego, czy spłacasz kredyt, czy budujesz portfel inwestycyjny:
- Dopasuj walutę zobowiązania do waluty dochodu. To najważniejsza reguła zarządzania ryzykiem kursowym. Zarabiasz w złotych, zadłużanie się w obcej walucie oznacza przyjęcie ryzyka, nad którym nie masz kontroli.
- Policz scenariusz negatywny. Sprawdź, jak wyglądałaby Twoja rata przy kursie 5,00 czy 5,20 zł. Jeśli taka kwota rozsadza budżet domowy, ryzyko jest za duże.
- Nie kupuj waluty w panice. Wejście na rynek po gwałtownym skoku kursu to statystycznie jeden z gorszych momentów. Jeśli potrzebujesz waluty regularnie, lepiej sprawdza się kupowanie partiami w stałych odstępach.
- Uwzględniaj spread. Różnica między kursem kupna i sprzedaży w banku potrafi zjeść kilka procent transakcji. Kantory internetowe są zwykle wyraźnie tańsze.
- Traktuj walutę jako dywersyfikację, nie spekulację. Niewielki udział aktywów w walutach obcych uodparnia portfel na osłabienie złotego. Lewarowana gra na parach walutowych to zupełnie inna, znacznie bardziej ryzykowna aktywność.
Podsumowanie
Powrót CHF/PLN w rejon 4,72 zł to wypadkowa globalnego popytu na bezpieczne aktywa i lokalnych czynników osłabiających złotego, przede wszystkim perspektywy niższych stóp w Polsce. Dla kredytobiorców oznacza wyższe raty, choć zerowe stopy SNB i niski SARON nadal częściowo amortyzują ten efekt. Najważniejszy wniosek jest jednak uniwersalny: kurs walutowy to zmienna, której nikt nie przewiduje na pewno. Dlatego liczy się nie prognoza, lecz odporność budżetu i portfela na scenariusz, który Ci się nie podoba.
Powyższy tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej ani rekomendacji. Decyzje dotyczące kredytów i inwestycji podejmuj po analizie własnej sytuacji finansowej.
Codzienny skrót na Telegramie
Najważniejsze newsy dnia w 60 sekund. Bez spamu.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej, rekomendacji ani oferty w rozumieniu przepisów prawa. Inwestowanie w kryptowaluty i instrumenty finansowe wiąże się z ryzykiem, włącznie z utratą całości zainwestowanych środków.
